સાવિત્રી સત્યવાન કથા – અધ્યાય 3: વનમાં જીવન

વનમાં જીવન

સાવિત્રીએ જ્યારે સત્યવાનને પોતાના પતિના રૂપમાં પસંદ કર્યો, તો મહારાજ અશ્વપતિનું હૃદય દુઃખ અને ચિંતાથી ભરાઈ ગયું હતું. નારદ મુનિના સત્યવાનના અલ્પાયુ હોવાની ભવિષ્યવાણીથી તેઓ વિચલિત હતા, પરંતુ સાવિત્રીનો નિશ્ચય અટલ હતો. લગ્નની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ, માનો કોઈ વિધિનું વિધાન લખી રહ્યું હોય જેને ટાળી ન શકાય.

વિવાહ અને વનવાસ

રાજમહેલમાં આનંદ અને ઉત્સવનું વાતાવરણ હતું, કિંતુ સાવિત્રીના મનમાં ભવિષ્યની આશંકાઓ મંડરાઈ રહી હતી. તેણે સત્યવાન સાથે લગ્ન કર્યા અને રાજસી વસ્ત્રો અને આભૂષણોનો ત્યાગ કરી દીધો. સત્યવાન સાથે વનમાં નિવાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો, જ્યાં તેઓ પોતાના માતા-પિતા, જે નેત્રહીન થઈ ચૂક્યા હતા અને રાજ્યથી નિષ્કાસિત કરી દેવામાં આવ્યા હતા, ની સેવા કરતા હતા. વનનું જીવન કઠિન હતું, પરંતુ સાવિત્રીના પ્રેમ અને ત્યાગે તેને સ્વર્ગ સમાન બનાવી દીધું હતું. વૃક્ષો ઊંચા અને ઘટ્ટ હતા, પક્ષીઓનો કલરવ નિરંતર સંભળાઈ રહ્યો હતો અને જંગલી ફૂલો પોતાની સુંદરતા વિખેરી રહ્યા હતા.

સાવિત્રી સત્યવાનને બોલી, "સ્વામી, રાજમહેલમાં જીવન સુખ-સુવિધાઓથી પરિપૂર્ણ હતું, પણ આપની સાથે આ વનમાં રહેવું મારા માટે સૌથી મોટું સુખ છે. આપના માતા-પિતાની સેવા અને આપની સંગતિ મારા જીવનને સાર્થક બનાવી રહી છે." સત્યવાને ઉત્તર આપ્યો, "સાવિત્રી, તારો પ્રેમ અને ત્યાગ અતુલનીય છે. તેં મારા વૃદ્ધ માતા-પિતાની સેવાનો ભાર ઉઠાવ્યો છે અને મને અપાર સુખ પ્રદાન કર્યું છે. તારો સાથ મારા માટે કોઈ રાજસિંહાસનથી ઓછો નથી."

સેવા અને સાધના

સાવિત્રીનો દિવસ સત્યવાન અને તેમના માતા-પિતાની સેવામાં વીતતો હતો. તે સવારે જલ્દી ઊઠીને સ્નાન કરતી, ભગવાનની પૂજા કરતી અને બધા માટે ભોજન બનાવતી. સત્યવાન લાકડા કાપવા જંગલ જતા, અને સાવિત્રી તેમના માટે ભોજન લઈને જતી. તે દિવસભર વનમાં જડી-બુટ્ટીઓ એકઠી કરતી અને બીમારોની સેવા કરતી. રાત્રે તે સત્યવાનને પ્રાચીન કહાનીઓ અને ધાર્મિક ગ્રંથ વાંચીને સંભળાવતી. સાવિત્રીનું મન સદૈવ ઈશ્વરમાં લાગેલું રહેતું હતું, અને તે નિરંતર પ્રાર્થના કરતી રહેતી હતી. તેમ છતાં નારદ મુનિની ભવિષ્યવાણી તેના મનમાં એક કાંટાની જેમ ખટકતી રહેતી હતી. તે દરેક દિવસને સત્યવાન સાથે વિતાવેલા અંતિમ દિવસના રૂપમાં જોતી હતી.

એક દિવસ સાવિત્રીએ પોતાના મનમાં વિચાર્યું, "નારદ મુનિએ કહ્યું હતું કે સત્યવાનનું મૃત્યુ એક વર્ષની અંદર થઈ જશે. આજે લગ્નને ગણ્યા-ગાંઠ્યા દિવસ જ બચ્યા છે. મારે દરેક પળ સચેત રહેવું પડશે અને સત્યવાનની રક્ષા કરવી પડશે. ઈશ્વર મને શક્તિ દે કે હું આ કઠિન પરીક્ષામાં સફળ થઈ શકું."

મૃત્યુની ગણના

સાવિત્રીએ સત્યવાનના મૃત્યુના દિવસની ગણના શરૂ કરી દીધી હતી. તે દરેક દિવસને ગણી-ગણીને વિતાવી રહી હતી. વિવાહના પશ્ચાત્, તે દરેક પળ સત્યવાનની સાથે રહેતી, તેમની છાયા બનીને. તેણે વ્રત અને ઉપવાસ શરૂ કરી દીધા, અને દેવી-દેવતાઓથી સત્યવાનની રક્ષા માટે પ્રાર્થના કરવા લાગી. તેના મનમાં ડર અને ચિંતાનો સાગર ઊમડી રહ્યો હતો, પરંતુ તેણે પોતાની ભાવનાઓને નિયંત્રિત રાખી અને સત્યવાનને આ વાતનો અહેસાસ ન થવા દીધો. તે જાણતી હતી કે જો સત્યવાનને આ વાતની ખબર પડી ગઈ તો તે ખૂબ દુઃખી થઈ જશે.

સમય વીતતો ગયો, અને તે દુર્ભાગ્યશાળી દિવસ નજીક આવતો ગયો. સાવિત્રીનું હૃદય ડરથી કાંપી રહ્યું હતું, પરંતુ તેણે પોતાની ભક્તિ અને તપસ્યાથી શક્તિ પ્રાપ્ત કરી. તેને ખબર હતી કે તેને સત્યવાનની રક્ષા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જવું પડશે, અહીં સુધી કે યમરાજથી પણ ભીડવું પડશે. આવતી કાલે શું થશે, એ વિચારીને તેની રાતો બેચેનીથી પસાર થતી હતી.