લંકા વિજય કથા – અધ્યાય 6: સીતાની શોધ

સીતાની શોધ

હનુમાનની ભક્તિ અને રામ પ્રત્યે અતૂટ સમર્પણએ તેમને અસીમ શક્તિ પ્રદાન કરી હતી. જે રીતે સાગર, વિષ્ણુ ભગવાનના ચરણ સ્પર્શ કરે છે, તે જ રીતે હનુમાન રામના ચરણોનો સ્પર્શ કરી લંકા તરફ ઉડવા માટે તૈયાર હતા. પાછલા અધ્યાયમાં આપણે જોયું કે કેવી રીતે હનુમાને પોતાની શક્તિ ઓળખી, હવે આપણે જોઈશું કે કેવી રીતે તેઓ સીતા માતાની શોધમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરે છે.

સમુદ્ર લાંઘવો

હનુમાને મહેન્દ્ર પર્વત પર ઊભા રહીને, પોતાના હૃદયમાં રામનું નામ વસાવ્યું. પવનપુત્રએ લાંબો શ્વાસ લીધો, અને "જય શ્રી રામ!" નો નારો લગાવતા તેમણે છલાંગ લગાવી. તેમનું શરીર હવામાં એક વિશાળ પક્ષીની જેમ તરવા લાગ્યું. નીચે ઊંડો સમુદ્ર હતો, જેનાં મોજાં ગર્જના કરી રહ્યા હતા. સમુદ્રમાં રહેતી નાગ માતા સુરસાએ તેમની પરીક્ષા લેવા માટે પોતાનું વિશાળ મુખ ખોલ્યું, પણ હનુમાને ચતુરાઈથી તેના મુખમાં પ્રવેશ કરી તરત જ બહાર નીકળીને તેને પ્રણામ કર્યા. રામ કાજમાં વિઘ્ન નાખનારી સિંહિકા નામની રાક્ષસીને પણ તેમણે મારી નાખી.

હનુમાન મનમાં જ બોલ્યા, "હે રામ, તમારી કૃપાથી જ હું આ કઠિન કાર્ય કરી શકું છું. આ શરીર, આ શક્તિ, બધું તમારી જ દેન છે. મારે સીતા માતાનો પત્તો લગાવવાનો છે અને તેમને તમારા વિરહનો સંદેશ આપવાનો છે. મારે તેમના દુઃખને ઓછું કરવાનું છે, એ જ મારો સંકલ્પ છે."

અશોક વાટિકામાં સીતા સાથે મુલાકાત

લંકેશની સ્વર્ણ નગરીમાં પ્રવેશ કરી, હનુમાને સૂક્ષ્મ રૂપ ધારણ કરી લીધું, જેથી કોઈ તેમને જોઈ ન શકે. તેમણે દરેક જગ્યાએ સીતાને શોધ્યા, અંતમાં તેમને અશોક વાટિકામાં પામ્યા. સીતા એક વૃક્ષ નીચે બેઠાં હતાં, તેમનાં નેત્રોમાંથી અશ્રુધારા વહી રહી હતી. રાવણ તેમને ડરાવી રહ્યો હતો, ધમકાવી રહ્યો હતો કે તે રામને ભૂલી જાય અને તેની સાથે લગ્ન કરી લે. ત્રિજટા નામની રાક્ષસીએ સીતા માતાને સાંત્વના આપી અને રાવણને ઠપકો આપ્યો. હનુમાને રામની મુદ્રિકા સીતાની સામે નાખી.

"માતા," હનુમાને વિનમ્ર સ્વરમાં કહ્યું, "હું રામનો સેવક છું. તેમણે મને તમને આ મુદ્રિકા આપી છે અને તમારા કુશળ-ક્ષેમ સમાચાર જાણવા માટે મોકલ્યો છે." સીતાએ આશ્ચર્યથી ઉપર જોયું, પછી રામની મુદ્રિકાને ઓળખીને તેમની આંખોમાં આશાનું કિરણ ચમકી ઊઠ્યું. તેમણે હનુમાનને રામ વિશે પૂછ્યું, તેમના સ્વાસ્થ્ય વિશે પૂછ્યું, અને એ પણ પૂછ્યું કે તેઓ લંકા ક્યારે આવશે. હનુમાને તેમને ધીરજ બંધાવી અને કહ્યું કે રામ જલ્દી જ પોતાની વાનર સેના સાથે લંકા આવશે અને રાવણનો વધ કરીને તેમને પાછા લઈ જશે.

લંકા દહન

હનુમાને સીતા માતાથી વિદાય લીધી અને રાવણના સૈનિકોને પકડવા દીધા. જ્યારે તેમને રાવણના દરબારમાં લઈ જવામાં આવ્યા, તો રાવણે તેમને મૃત્યુદંડ આપવાનો આદેશ આપ્યો. વિભીષણે રાવણને સમજાવ્યું કે દૂતને મારવો નીતિ વિરુદ્ધ છે. ત્યારે રાવણે હનુમાનની પૂંછડીમાં આગ લગાડવાનો આદેશ આપ્યો. જેવી જ હનુમાનની પૂંછડીમાં આગ લાગી, તેમણે પોતાનું વિશાળ રૂપ ધારણ કરી લીધું અને આખી લંકામાં આગ લગાડી દીધી. સોનાની લંકા ધૂ-ધૂ કરી સળગવા લાગી.

રામની શક્તિથી હનુમાનને કોઈ નુકસાન થયું નહીં. તેમણે આખી લંકાને બાળીને રાખ કરી દીધી, ફક્ત વિભીષણનું ઘર છોડીને. પછી હનુમાન સીતા માતા પાસે પાછા ગયા અને તેમનાથી આશીર્વાદ લીધા. તેમણે સમુદ્ર પાર કરી પાછા રામ પાસે પરત ફરીને તેમને સીતા માતાનો સંદેશ સંભળાવ્યો અને લંકાની સ્થિતિ જણાવી. રામે હનુમાનને ગળે લગાવ્યા અને તેમની વીરતાની પ્રશંસા કરી. હવે લંકા પર આક્રમણ કરવાની અને સીતાને પાછા લાવવાની તૈયારી શરૂ થઈ ગઈ.