અન્નપૂર્ણા માતા કથા – અધ્યાય 3: શિવની અન્નપૂર્ણા પાસે યાચના

શિવની અન્નપૂર્ણા પાસે યાચના

છેલ્લા અધ્યાયમાં આપણે જોયું કે કાશીમાં અન્નનો કેવો ભયંકર અભાવ થઈ ગયો હતો. પ્રજા ભૂખથી ત્રાસી રહી હતી. ભગવાન શિવ, જેમણે પહેલા અન્નનો માયા કહીને તુચ્છ ગણ્યો હતો, તેમને હવે પોતાની ભૂલનું ભાન થયું. તેમને સમજાયું કે અન્ન જ જીવન છે, અને તેના વિના સૃષ્ટિ ચાલી શકે નહીં.

પશ્ચાત્તાપની અગ્નિ

ભગવાન શિવ કૈલાસ પર્વત પર ધ્યાનમગ્ન બેઠા હતા, પરંતુ તેમનું મન શાંત નહોતું. કાશીની દુર્દશા તેમની આંખો સામે નાચી રહી હતી. તેમને લાગી રહ્યું હતું કે જાણે તેમની જટાઓમાં ગંગાનો શીતળ પ્રવાહ પણ તેમને શાંતિ આપી શકતો નહોતો. તેમના હૃદયમાં પશ્ચાત્તાપની અગ્નિ ધગધગી રહી હતી. તેઓ વ્યાકુળ હતા, પોતાના ભક્તોનું દુઃખ તેમને જોઈ શકાતું નહોતું. તેમની ત્રીજી આંખ, જે સામાન્ય રીતે ક્રોધ અને વિનાશનું પ્રતીક છે, આજે કરુણાથી ભરેલી હતી.

"હે દેવી," શિવે પોતાના મનમાં કહ્યું, "મેં કેટલો મોટો અપરાધ કર્યો! મેં અન્નનો માયા સમજ્યો, જ્યારે તે તો જીવનનો આધાર છે. મારાથી ભૂલ થઈ, અને આ ભૂલની સજા મારી પ્રજા ભોગવી રહી છે. હું હવે આ પાપનું પ્રાયશ્ચિત કરીશ."

ભિક્ષા પાત્ર લઈને શિવ

આગલી જ ક્ષણે, ભગવાન શિવે પોતાનું ત્રિશૂળ એક બાજુ મૂકી દીધું અને એક સાધારણ ભિખારીનું રૂપ ધારણ કર્યું. તેમણે એક માટીનું ભિક્ષા પાત્ર ઉઠાવ્યું અને કાશી તરફ ચાલ્યા. નંદીને પણ તેમણે સાથે લીધો નહીં, તેઓ એકલા જ હતા, એક દીન-હીન ભિખારીની જેમ. કાશીના ક્ષીણ અને દુર્બળ લોકો તેમને ઓળખી શક્યા નહીં. તેઓ ગલી-ગલી ફરીને અન્નનું યાચના કરવા લાગ્યા, "ભિક્ષાં દેહિ! ભિક્ષાં દેહિ!" પરંતુ કાશીમાં અન્ન ક્યાં હતું? લોકો પોતે ભૂખ્યા હતા, તેઓ ભગવાન શિવને શું આપે?

તેમની નમ્રતા અને દીનતા જોઈને માતા પાર્વતીનું હૃદય દ્રવી ઉઠ્યું. તેમને ખબર હતી કે શિવ પોતાની ભૂલ સુધારવા માટે આ તપસ્યા કરી રહ્યા છે. તેઓ જાણતી હતી કે શિવનો અહંકાર ભસ્મ થઈ ગયો છે અને હવે તેઓ સાચા મનથી અન્નનું મહત્વ સ્વીકારી રહ્યા છે. હવે અન્નપૂર્ણાનું રૂપ ધારણ કરવાનો સમય આવી ગયો હતો.

અન્નપૂર્ણા માતાના દર્શન

ભગવાન શિવ ભૂખ્યા અને થાકેલા, અંતે કાશીના એક સૂમસામ ખૂણામાં બેસી ગયા. ત્યારે, તેમની સામે એક દિવ્ય પ્રકાશ પ્રગટ થયો. તે પ્રકાશમાંથી એક અદ્ભુત દેવી પ્રગટ થયા, જેના હાથમાં સુવર્ણનો કલશ હતો અને બીજા હાથમાં સુવર્ણનો જ ચમચો. તેમનું રૂપ અત્યંત તેજસ્વી અને શાંત હતું. તેમના મુખ પર કરુણા અને વાત્સલ્ય સ્પષ્ટ ઝળકી રહ્યું હતું. તેઓ બીજું કોઈ નહીં, સ્વયં અન્નપૂર્ણા માતા હતા.

અન્નપૂર્ણા માતાએ મંદ સ્મિત સાથે ભગવાન શિવ તરફ જોયું અને કહ્યું, "હે મહાદેવ, ઉઠો. તમારી તપસ્યા સફળ થઈ. તમે અન્નનું મહત્વ સમજી લીધું છે. હવે હું કાશીને ફરીથી અન્નથી પરિપૂર્ણ કરી દઈશ, જેથી મારી પ્રજા ક્યારેય ભૂખી ન રહે." માતા અન્નપૂર્ણાના દર્શન પામીને ભગવાન શિવ કૃતાર્થ થઈ ગયા. તેમણે માતાના ચરણોમાં પ્રણામ કર્યા, અને માતાએ તેમના ભિક્ષા પાત્રને દિવ્ય ખીરથી ભરી દીધું.