સતી કથા – અધ્યાય 4: દક્ષનું યજ્ઞ અને અપમાન

દક્ષનું યજ્ઞ અને અપમાન

સતી અને શિવના લગ્ન પછી કૈલાસમાં આનંદનું વાતાવરણ હતું. પાર્વતીના રૂપમાં સતીએ શિવને પામ્યા હતા, અને શિવે સતીમાં પોતાની અર્ધાંગિનીને. પરંતુ નિયતિને કંઈક બીજું જ મંજૂર હતું, અને આ સુખ લાંબા સમય સુધી ટકવાનું નહોતું. દક્ષના મનમાં શિવ પ્રત્યે દ્વેષની આગ હજુ પણ ધગધગી રહી હતી, અને તે કોઈપણ પ્રસંગે શિવને નીચા દેખાડવાનો પ્રયાસ કરવા તત્પર હતો.

દક્ષ પ્રજાપતિ દ્વારા યજ્ઞનું આયોજન

દક્ષ પ્રજાપતિએ એક વિશાળ યજ્ઞનું આયોજન કર્યું. આ યજ્ઞ માત્ર તેમની શક્તિ અને વૈભવનું પ્રદર્શન નહોતું, પરંતુ શિવને અપમાનિત કરવાનું પણ એક ષડયંત્ર હતું. ચારે તરફ ઉત્સવનું વાતાવરણ હતું. દેવતાઓ, ઋષિઓ અને ગંધર્વોને આમંત્રણ મોકલવામાં આવ્યું. યજ્ઞશાળાને અદ્ભુત રીતે શણગારવામાં આવી હતી. બ્રાહ્મણો મંત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા હતા, અને ચારે તરફ સુગંધિત ધૂપની ખુશબુ ફેલાયેલી હતી. દક્ષ પ્રજાપતિ સ્વયં યજ્ઞની દેખરેખ કરી રહ્યા હતા, તેમના ચહેરા પર એક કપટપૂર્ણ સંતોષનો ભાવ હતો.

દક્ષના મનમાં વિચારો ચાલી રહ્યા હતા, "આજે હું તે જટાધારી શિવને બતાવી દઈશ કે દેવતાઓના સમાજમાં તેનું કોઈ સ્થાન નથી. સતીએ મારી સાથે વિદ્રોહ કરીને મોટી ભૂલ કરી છે. તેને પણ પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થશે."

સતીનો મોહ અને આમંત્રણ વિના યજ્ઞમાં જવું

કૈલાસમાં સતીએ સાંભળ્યું કે તેમના પિતા દક્ષ પ્રજાપતિ એક ભવ્ય યજ્ઞનું આયોજન કરી રહ્યા છે. તેમણે જોયું કે બધા દેવતાઓ અને ઋષિઓ તે યજ્ઞમાં ભાગ લેવા જઈ રહ્યા છે. સ્વાભાવિક રીતે, તેમનું મન પણ પોતાના પિતા અને બહેનોને મળવા માટે લલચાઈ ઉઠ્યું. તેમના મનમાં પિતા પ્રત્યે સ્નેહ હતો, અને તેમને મળવાની તીવ્ર ઈચ્છા ઉત્પન્ન થઈ. તેમણે ભગવાન શિવ પાસે યજ્ઞમાં જવાની પરવાનગી માંગી, પરંતુ શિવે તેમને સમજાવ્યું કે આમંત્રણ વિના કોઈના ઘરે જવું યોગ્ય નથી, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે આમંત્રણ આપનાર વ્યક્તિ વિરોધી હોય.

સતીનું હૃદય ઉત્સુકતાથી ભરાઈ ગયું. તેમને લાગ્યું કે પોતાના પિતાના ઘરે જવા માટે આમંત્રણની જરૂર ન હોવી જોઈએ. પિતૃપ્રેમના વશીભૂત થઈને તેમણે શિવની ચેતવણીને અવગણી દીધી. ભગવાન શિવે સતીને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ સતીનો મોહ એટલો પ્રબળ હતો કે તે પોતાને રોકી શકી નહીં. સતીનું આ કૃત્ય એક ગંભીર આપત્તિનું કારણ બનવાનું હતું, એક એવું પરિણામ જેની કલ્પના પણ કરી શકાતી નહોતી. શિવ જાણતા હતા કે દક્ષના યજ્ઞમાં સતીનું અપમાન નિશ્ચિત છે, પરંતુ તેઓ સતીને બાંધીને રાખી શકતા નહોતા. તેઓ જાણતા હતા કે સતીની નિયતિ તેમને તે યજ્ઞ તરફ ખેંચી રહી છે.

યજ્ઞમાં અપમાન અને ભાવી પરિણામ

સતી જ્યારે પોતાના પિતાના યજ્ઞમાં પહોંચ્યા, ત્યારે તેમણે જોયું કે ત્યાં બધા દેવતાઓ હાજર છે, પરંતુ તેમના પિતાએ તેમનું સ્વાગત કર્યું નહીં. દક્ષ પ્રજાપતિએ તેમને જોઈને તિરસ્કારપૂર્ણ દ્રષ્ટિથી જોયું અને શિવના વિષયમાં કડવા વચન કહ્યા. સતીને આ જોઈને અત્યંત દુઃખ થયું કે તેમના પિતાએ ભગવાન શિવનું અપમાન કર્યું. દક્ષ પ્રજાપતિના કઠોર વચનો સાંભળીને સતી ક્રોધથી ભરાઈ ઉઠ્યા. તેમને પોતાના પતિનું અપમાન સહન ન થયું. હવે, સતીની સામે એક એવો માર્ગ હતો, જે વિનાશ તરફ લઈ જતો હતો. અપમાનની આગ તેમના હૃદયમાં ધગધગી રહી હતી, અને તેઓ જાણતા હતા કે તેનું પરિણામ કેટલું ભયાનક હશે. આગલા અધ્યાયમાં આપણે જોઈશું કે સતી તે અપમાનને કઈ રીતે સહન કરે છે અને શું પરિણામ આવે છે.