પાવાગઢ માતા કથા – અધ્યાય ૧: ઉત્પત્તિ અને સૃષ્ટિનો આરંભ

ઉત્પત્તિ અને સૃષ્ટિનો આરંભ

અનાદિ અનંત બ્રહ્માંડમાં, અંધકારનું સામ્રાજ્ય હતું. ન કોઈ સૂર્ય હતો, ન કોઈ ચંદ્ર, ન કોઈ તારો. ફક્ત શૂન્ય અને અપાર શાંતિ હતી, જે પોતાના ગર્ભમાં અનંત સંભાવનાઓને છુપાવીને બેઠી હતી. પછી, તે શૂન્યમાંથી એક નાદ ઉઠ્યો, એક કંપન થયું, જે બધી દિશાઓમાં વ્યાપ્ત થઈ ગયું – ॐ.

સૃષ્ટિનો આરંભ

તે ॐ માંથી જ સૃષ્ટિનો આરંભ થયો. પહેલા આકાશ ઉત્પન્ન થયું, પછી વાયુ, અગ્નિ, જળ અને અંતે પૃથ્વી. પૃથ્વી પર પર્વતો, નદીઓ અને વન બન્યા. દેવતાઓનો ઉદ્ભવ થયો, જેમાં મુખ્ય હતા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ – સૃષ્ટિના રચયિતા, પાલક અને સંહારક. સ્વર્ગલોક ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવોથી સુશોભિત થઈ ગયું. દેવતાઓ આનંદ અને શાંતિથી રહેતા હતા, ધર્મનું પાલન કરતા હતા અને યજ્ઞો દ્વારા ઈશ્વરની આરાધના કરતા હતા. બધે કલ્યાણ અને સુખનું સામ્રાજ્ય હતું. મનમાં આનંદ અને શાંતિ હતી. ધરતી લીલીછમ ફસલોથી લહેરાઈ રહી હતી. નદીઓ અમૃત સમાન જળથી વહી રહી હતી. પક્ષીઓ મધુર ગીત ગાઈ રહ્યા હતા. ચારે બાજુ પ્રેમ અને સદ્ભાવનું વાતાવરણ હતું.

બ્રહ્મા મનમાં વિચારવા લાગ્યા, "મેં આ અદ્ભુત સૃષ્ટિ તો રચી દીધી, પરંતુ શું તે હંમેશા આવી જ રહેશે? શું તેમાં ક્યારેય કોઈ પરિવર્તન નહીં આવે? શું તેમાં ક્યારેય દુઃખ અને અશાંતિનો પ્રવેશ નહીં થાય?"

મહિષાસુરનો આતંક

પરંતુ આ સુખ અને શાંતિ વધુ દિવસો સુધી ન રહી. રાક્ષસોના રાજા મહિષાસુર, જે અત્યંત બળવાન અને ક્રૂર હતો, તેણે પોતાની ભયંકર તપસ્યાથી બ્રહ્માજીને પ્રસન્ન કરી લીધા. તેણે તેમની પાસેથી એવું વરદાન માંગ્યું કે તેને કોઈ પણ દેવતા કે મનુષ્ય મારી નહીં શકે. બ્રહ્માજીએ તથાસ્તુ કહ્યું, અને મહિષાસુર અજેય થઈ ગયો. વરદાન મળતાં જ મહિષાસુરે સ્વર્ગ પર આક્રમણ કર્યું. તેણે દેવતાઓને પરાજિત કર્યા, ઇન્દ્રને સિંહાસન પરથી ઉતારી દીધા અને સ્વર્ગલોક પર પોતાનું આધિપત્ય સ્થાપિત કર્યું.

દેવતાઓ ભયભીત થઈને આમતેમ છુપાઈ ગયા. મહિષાસુરનો આતંક સમગ્ર લોકમાં ફેલાઈ ગયો. ત્રહિમામ ત્રહિમામનો અવાજ બધે સંભળાવા લાગ્યો. ઋષિ-મુનિઓ યજ્ઞ કરી શકતા ન હતા. ધરતી પાપોથી કણસી રહી હતી. દેવતાઓનું તેજ ક્ષીણ થવા લાગ્યું હતું. બધે નિરાશા અને ભય વ્યાપી ગયો હતો.

મહાકાળીનું પ્રાગટ્ય અને દેવતાઓને આશ્વાસન

પરાજિત અને ભયભીત દેવતાઓ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ પાસે પહોંચ્યા અને તેમની પાસેથી મદદની પ્રાર્થના કરી. તેમણે મહિષાસુરના અત્યાચારોનું વર્ણન કર્યું અને રક્ષણ કરવાની ગુહાર લગાવી. દેવતાઓની કરુણ પુકાર સાંભળીને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ ક્રોધથી ભરાઈ ગયા. તેમના તેજમાંથી એક અદ્ભુત શક્તિ પ્રગટ થઈ – આદિ શક્તિ મહાકાળી. મહાકાળીનું રૂપ અત્યંત ભયંકર હતું, પરંતુ તેમની આંખોમાં કરુણા અને શક્તિનું તેજ હતું. તેમના અઢાર હાથોમાં વિવિધ અસ્ત્ર-શસ્ત્રો હતા, જે દુષ્ટોનો નાશ કરવા માટે તત્પર હતા.

"હે દેવતાઓ, ડરો નહીં," મહાકાળીએ ગંભીર વાણીમાં કહ્યું. "હું, આદિ શક્તિ, તમારી રક્ષા માટે આવી છું. હું મહિષાસુરનો વધ કરીશ અને ધર્મની સ્થાપના કરીશ." મહાકાળીના શબ્દોથી દેવતાઓમાં નવી આશાનો સંચાર થયો. તેમણે મહાકાળીની સ્તુતિ કરી અને તેમની પાસેથી શીઘ્ર જ મહિષાસુરનો વધ કરવાની પ્રાર્થના કરી. પાવાગઢની ભૂમિ મહાકાળીના પ્રાગટ્યથી ધન્ય થઈ ગઈ.