ગોપીકા ઉદ્ધાર કથા – અધ્યાય 3: પ્રિયની શોધ

પ્રિયની શોધ

છેલ્લા અધ્યાયમાં કૃષ્ણે ગોપીઓને રાસલીલા પછી વિદાય આપતી વખતે જલદી પાછા ફરવાનું વચન આપ્યું હતું. પરંતુ, સવાર પડી ગઈ અને કૃષ્ણ હજુ સુધી પાછા ફર્યા ન હતા. ગોપીઓ વ્યાકુળ હતી, તેમનું મન કૃષ્ણ વિના ક્યાંય લાગતું ન હતું.

વનમાં વ્યાકુળતા

સૂર્યના પ્રથમ કિરણો વૃંદાવનના વન પર પડ્યા, પરંતુ ગોપીઓના હૃદયમાં અંધકાર છવાયેલો હતો. તેઓ સૌ કૃષ્ણને શોધવા માટે વનની દિશામાં દોડી, તેમની આંખોમાં આંસુ હતા અને મુખ પર 'કૃષ્ણ, કૃષ્ણ' નામ. હવા ધીમી ગતિએ વહી રહી હતી, પાંદડા ખખડી રહ્યા હતા, પરંતુ ગોપીઓને ફક્ત કૃષ્ણની મૌન ઉપસ્થિતિ ખૂંચી રહી હતી. યમુના શાંત વહી રહી હતી, જાણે તે પણ કૃષ્ણના પાછા ફરવાની રાહ જોઈ રહી હોય. ગોપીઓ જાણતી હતી કે કૃષ્ણનું વન સાથે ઊંડું નાળું છે, તેથી તેમણે દરેક કુંજ, દરેક વેલ અને દરેક વૃક્ષને શોધી માર્યું.

“હે સખી લલિતા,” રાધાએ કહ્યું, “શું તને યાદ છે, આ જ વનમાં કૃષ્ણે કાલિયા નાગને વશ કર્યો હતો? અને આજે, તેઓ પોતે ક્યાં લુપ્ત થઈ ગયા છે?” લલિતાએ રાધાને દિલાસો આપતાં કહ્યું, “રાધે, વ્યાકુળ ન થા. કૃષ્ણ લીલાધર છે, ચોક્કસ કોઈ રહસ્ય હશે. તેઓ આપણને ચોક્કસ મળશે.”

કૃષ્ણની લીલાઓનું સ્મરણ

જેમ જેમ ગોપીઓ વનમાં આગળ વધતી ગઈ, તેમને કૃષ્ણની વિવિધ લીલાઓ યાદ આવવા લાગી. કોઈને યાદ આવ્યું, કેવી રીતે કૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની નાની આંગળી પર ઉઠાવી લીધો હતો, તો કોઈને માખણચોર કૃષ્ણની શરારતો યાદ આવી. એક ગોપીએ કહ્યું, “અરે, અહીં જ તો કૃષ્ણે બકાસુરનો વધ કર્યો હતો, કેવી રીતે તેમણે પોતાની લીલાઓથી આપણને મોહિત કરી દીધા હતા!” બીજી બોલી, “અને અહીં, આ જ કદંબના વૃક્ષ નીચે, કૃષ્ણ વાંસળી વગાડતા હતા, અને અમે સુધ-બુધ ખોઈ બેસતી હતી.” કૃષ્ણની લીલાઓ તેમના મનમાં જીવંત થઈ ઉઠી, જાણે કે તેઓ હજુ પણ બની રહી હોય. દરેક લીલા એક પ્રેમભર્યો સંદેશ હતો, એક ખાતરી કે કૃષ્ણ તેમની સાથે છે, ભલે તેઓ દેખાય નહીં.

સ્મૃતિનો આ ઝરૂખો ખુલ્યો તો ગોપીઓએ જોયું કે કૃષ્ણ તેમની શ્વાસોમાં વસે છે, તેમની ચેતનામાં બિરાજમાન છે. કૃષ્ણનો પ્રેમ તેમને વધુ તીવ્રતાથી અનુભવાવા લાગ્યો, તેમની વિરહની આગ વધુ પ્રચંડ થઈ ગઈ. હવે વિરહ ફક્ત કૃષ્ણની ગેરહાજરીનો ન હતો, પરંતુ તેમના દિવ્ય પ્રેમની અનુભૂતિનો પણ હતો.

વિરહમાં વ્યાકુળતા

આખો દિવસ વનમાં કૃષ્ણને શોધ્યા પછી પણ જ્યારે ગોપીઓને કૃષ્ણ મળ્યા નહીં, ત્યારે તેઓ અત્યંત વ્યાકુળ થઈ ગઈ. તેઓ યમુનાના કિનારે બેસીને રડવા લાગી, તેમનું હૃદય કૃષ્ણના વિયોગમાં તડપી રહ્યું હતું. એક ગોપીએ કહ્યું, "હવે અમે કેવી રીતે જીવી શકીશું કૃષ્ણ વિના? અમારું જીવન તો તેમના પ્રેમથી પરિપૂર્ણ હતું." બીજીએ કહ્યું, "અમારું તો સર્વસ્વ કૃષ્ણ જ છે, અમારો પરિવાર, અમારું જગત, અમારી આત્મા." તેમનો વિરહ એટલો ઊંડો હતો કે પ્રકૃતિ પણ જાણે તેમના દુઃખમાં સહભાગી થઈ ગઈ હતી. પક્ષીઓએ ચહેકવાનું બંધ કરી દીધું, હવા શાંત થઈ ગઈ અને યમુનાની ધાર મંદ પડી ગઈ.

ત્યારે રાધાએ આંસુઓથી ભરેલી આંખોથી આકાશ તરફ જોયું અને પ્રાર્થના કરી, "હે કૃષ્ણ, હે મારા પ્રિય, અમને વધુ ન તડપાવો. દર્શન આપો, અમને તમારી શરણમાં લો. તમારા વિના અમારું જીવન સૂનું છે, અર્થહીન છે." તેમની પ્રાર્થનામાં એટલી સચ્ચાઈ હતી, એટલી વેદના હતી કે તે સીધી કૃષ્ણના હૃદય સુધી પહોંચી.