વિંધ્યાચલ દેવી કથા – અધ્યાય ૨: વિંધ્યાચલનું પલાયન અને પ્રકટીકરણ
વિંધ્યવાસિનીનું પલાયન અને પ્રકટીકરણ
ગત અધ્યાયમાં આપણે જાણ્યું કે કેવી રીતે યશોદા મૈયાના ગર્ભમાંથી યોગમાયાનો જન્મ થયો, અને કેવી રીતે તેમણે નંદબાબાના ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો. કંસને દેવકીના આઠમા ગર્ભના વિનાશનો ભય હતો, પણ વિધાતાના વિધાનને કોણ ટાળી શકે છે? યોગમાયા તો સ્વયં આદિ શક્તિનો અંશ હતી, જેમનું કાર્ય સંસારમાંથી પાપનો નાશ કરવાનું હતું.
કંસનો ક્રોધ અને યોગમાયાનું આકાશગમન
મથુરાના કારાગારમાં ઘોર અંધકાર છવાયેલો હતો. કંસ પોતાની તલવાર લઈને દેવકી પાસે ઊભો હતો, તેની આંખો ક્રોધથી લાલ હતી. જેવી રીતે યશોદા મૈયાના ગર્ભમાંથી જન્મેલી કન્યા દેવકીના હાથમાં આપવામાં આવી, કંસે તેને છીનવવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેનું હૃદય કઠોરતાથી ભરેલું હતું, તેને પોતાના પ્રાણોનો ભય સતાવી રહ્યો હતો. તેણે વિચાર્યું, આ કન્યાને મારીને હું મારા ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરી લઈશ.
તેણે કન્યાને શિલા પર પટકવા માટે પોતાનો હાથ ઊઠાવ્યો. ત્યારે, એક દિવ્ય જ્યોતિ તે કન્યાના શરીરમાંથી નીકળી અને તે કંસના હાથમાંથી છૂટીને આકાશ તરફ ઉડી ગઈ. "આ શું થયું?" કંસે ચીસ પાડી. "કોણ છે આ શક્તિ જે મારી પાસેથી મારી રક્ષા છીનવી રહી છે?" તે ભય અને ક્રોધથી ધ્રુજી રહ્યો હતો, સમજી શકતો ન હતો કે આ કેવો ચમત્કાર છે. "હું તેને નહીં છોડું! મારે તેને રોકવી પડશે!"
વિંધ્ય પર્વત પર અષ્ટભુજાધારી રૂપ
યોગમાયા, કંસના કારાગારમાંથી નીકળીને સીધી વિંધ્ય પર્વત પર પહોંચી. ત્યાં, તેમણે અષ્ટભુજાધારી દેવીનું રૂપ ધારણ કર્યું. તેમના આઠ હાથોમાં વિવિધ અસ્ત્ર-શસ્ત્ર શોભી રહ્યા હતા. તેમનું તેજસ્વી મુખમંડળ ચારેય દિશાઓને પ્રકાશિત કરી રહ્યું હતું. દેવીની આંખોમાં કરુણા અને શક્તિ એક સાથે ઝળકી રહી હતી. વિંધ્ય પર્વત પર તમામ ઋષિ-મુનિ અને દેવતાઓ તેમના દર્શન કરવા માટે એકત્ર થઈ ગયા. તેમણે આદિશક્તિની જય-જયકાર કરી.
દેવીએ મધુર વાણીમાં કહ્યું, "હે દેવગણ, ભયભીત ન થાઓ. હું અહીં ધર્મની સ્થાપના અને પાપીઓના વિનાશ માટે આવી છું. કંસનો અંત નિશ્ચિત છે. હું વિંધ્ય પર્વત પર નિવાસ કરીશ અને 'વિંધ્યવાસિની'ના નામથી પૂજાઈશ." દેવીના આ રૂપ અને આશ્વાસનથી સૌના મનમાં શાંતિ અને ભક્તિનો સંચાર થયો. વિંધ્ય ક્ષેત્રની મહિમા અપાર થઈ ગઈ.
વિંધ્યવાસિની નામની સ્થાપના અને મહિમા
તે દિવસથી, દેવી વિંધ્યવાસિનીના નામથી પ્રસિદ્ધ થયા. વિંધ્ય પર્વત તેમનું નિવાસસ્થાન બન્યું, અને ભક્તો દૂર-દૂરથી તેમની આરાધના કરવા આવવા લાગ્યા. દેવી પોતાના ભક્તોની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે અને તેમને સંકટોથી બચાવે છે. વિંધ્યવાસિનીની મહિમા ત્રણેય લોકમાં ફેલાઈ ગઈ. લોકો તેમની શક્તિ અને કરુણાના ગીતો ગાવા લાગ્યા.
વિંધ્યવાસિની દેવીના આ પ્રકટીકરણ પછી, પૃથ્વી પર રાક્ષસોનો આતંક વધુ વધી ગયો. મહિષાસુર નામનો એક શક્તિશાળી રાક્ષસે સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પર પોતાનું આધિપત્ય સ્થાપિત કરી લીધું હતું. દેવતાઓ અને મનુષ્યોને તેનાથી મુક્તિ અપાવવા માટે દેવી વિંધ્યવાસિનીએ હવે મહિષાસુર સાથે યુદ્ધ કરવાનો નિશ્ચય કર્યો. આગલો અધ્યાય, મહિષાસુર સાથેના યુદ્ધની કહાણી જણાવશે.
અધ્યાય ૨ નો સાર: આ અધ્યાયમાં આપણે જોયું કે કેવી રીતે યોગમાયા કંસના હાથમાંથી આકાશમાં ઉડીને વિંધ્ય પર્વત પર અષ્ટભુજાધારી દેવીના રૂપમાં પ્રકટ થયા. તેમણે 'વિંધ્યવાસિની' નામ સ્થાપિત કર્યું અને પોતાની મહિમાથી ભક્તોને આશીર્વાદ આપ્યા. આ અધ્યાયમાંથી આપણને એ શીખ મળે છે કે ધર્મ અને સત્યની હંમેશા વિજય થાય છે, અને ઈશ્વર હંમેશા પોતાના ભક્તોની રક્ષા કરે છે.
આજનું પંચાંગ 25 જુલાઈ 2026
શુભ મુહૂર્ત, ચોઘડિયા, રાશિફળ અને ગ્રહ સ્થિતિ માટે
સંબંધિત લેખ
કાળાષ્ટમી વ્રત – અધ્યાય 5: ભક્તિનું ફળ અને શીખ
કાળાષ્ટમી વ્રતનો અધ્યાય 5 — ભક્તિનું ફળ અને શીખ. આ અંતિમ અધ્યાય સમજાવે છે કે કાળાષ્ટમી વ્રત રાખવાથી પ્રાપ્ત થતા પરિણામો અને તેમાંથી મળેલી શીખ શું છે.
કાળાષ્ટમી વ્રત – અધ્યાય ૪: દિવ્ય હસ્તક્ષેપ અને આશીર્વાદ
કાળાષ્ટમી વ્રતનો અધ્યાય ૪ — દિવ્ય હસ્તક્ષેપ અને આશીર્વાદ. અધ્યાય ચારમાં, ભગવાન ભૈરવ ભક્તની અતૂટ ભક્તિથી પ્રસન્ન થાય છે અને તેને પોતાનો આશીર્વાદ આપે છે.
કાળાષ્ટમી વ્રત – અધ્યાય ૩: પરીક્ષા અને કષ્ટોનો સામનો
કાળાષ્ટમી વ્રતનો અધ્યાય ૩ — પરીક્ષા અને કષ્ટોનો સામનો. આ અધ્યાયમાં, ભક્તને ભગવાનની કૃપા પ્રાપ્ત કરતા પહેલા અનેક અવરોધો અને પરીક્ષાઓનો સામનો કરવો પડે છે.
કાળાષ્ટમી વ્રત – અધ્યાય 2: ભક્તની વિનંતી અને ભક્તિ
કાળાષ્ટમી વ્રતનો અધ્યાય 2 — ભક્તની વિનંતી અને ભક્તિ. આ અધ્યાયમાં, એક ભક્તની સાચી ભક્તિ અને ભગવાન ભૈરવને તેની પુકારનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
કાળાષ્ટમી વ્રત – અધ્યાય ૧: કાળાષ્ટમી વ્રતનો ઉદ્ભવ
કાળાષ્ટમી વ્રતનો અધ્યાય ૧ — કાળાષ્ટમી વ્રતનો ઉદ્ભવ. આ અધ્યાય સમજાવે છે કે કાળાષ્ટમી વ્રતનો જન્મ કેવી રીતે થયો અને તેનું મહત્વ શું છે.
પાતંજલ યોગસૂત્ર – અધ્યાય 5: વારસો: મિલન અને મુક્તિ
પાતંજલ યોગસૂત્રનો અધ્યાય 5 — વારસો: મિલન અને મુક્તિ. આ અધ્યાય પતંજલિના વારસા, યોગ દ્વારા મિલન અને મુક્તિના માર્ગ, અને તેમના દર્શનના શાશ્વત મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરે છે.