શિવ તાંડવ સ્તોત્રનું ભાષાંતર

રાવણે પોતાની ભક્તિ અને સમર્પણ સાથે શિવ તાંડવ સ્તોત્રની રચના કરી હતી. આ સ્તોત્ર એક ઉત્કૃષ્ટ કાવ્ય છે જેમાં શિવની મહિમા, શક્તિ અને વિનાશકારી સ્વરૂપનું વર્ણન છે. તેમાં રાવણની અપૂર્વ વિદ્યુતપૂર્ણ વાણી અને ગહેરી ભાવનાઓનું પ્રદર્શન છે.

જટાટવીગલજ્જલપ્રવાહપાવિતસ્થલે ગલેऽવલમ્બ્ય લમ્બિતાં ભુજઙ્ગતુઙ્ગમાલિકામ્ ।
ડમડ્ડમડ્ડમડ્ડમન્નિનાદવડ્ડમર્વયં ચકાર ચણ્ડતાણ્ડવં તનોતુ નઃ શિવઃ શિવમ્ ॥૧॥

જટાકટાહસમ્ભ્રમભ્રમન્નિલિમ્પનિર્ઝરી વિલોલવીચિવલ્લરીવિરાજમાનમૂર્ધનિ ।
ધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલલ્લલાટપટ્ટપાવકે કિશોરચન્દ્રશેખરે રતિઃ પ્રતિક્ષણં મમ ॥૨॥

ધરાધરેન્દ્રનંદિનીવિલાસબન્ધુબન્ધુર સ્ફુરદ્દિગન્તસન્તતિપ્રમોદમાનમાનસે ।
કૃપાકટાક્ષધોરણીનિરુદ્ધદુર્ધરાપદિ ક્વચિદ્દિગમ્બરે(ક્વચિચ્ચિદમ્બરે) મનો વિનોદમેતુ વસ્તુનિ ॥૩॥

જટાભુજઙ્ગપિઙ્ગલસ્ફુરત્ફણામણિપ્રભા કદમ્બકુઙ્કુમદ્રવપ્રલિપ્તદિગ્વધૂમુખે ।
મદાન્ધસિન્ધુરસ્ફુરત્ત્વગુત્તરીયમેદુરે મનો વિનોદમદ્ભુતં બિભર્તુ ભૂતભર્તરિ ॥૪॥

સહસ્રલોચનપ્રભૃત્યશેષલેખશેખર પ્રસુનધૂલિધોરણી વિધૂસરાઙ્घ्रિપીઠભૂઃ ।
ભુજઙ્ગરાજમાલયા નિબદ્ધજાટજૂટક શ્રિયૈ ચિરાય જાયતાં ચકોરબન્ધુશેખરઃ ॥૫॥

લલાટચત્વરજ્વલદ્ધનઞ્જયસ્ફુલિઙ્ગભા નિપીતપઞ્ચસાયકં નમન્નિલિમ્પનાયકમ્ ।
સુધામયૂખલેખયા વિરાજમાનશેખરં મહાકપાલિસમ્પદેશિરોજટાલમસ્તુ નઃ ॥૬॥

કરાલભાલપટ્ટિકાધગદ્ધગદ્ધગજ્જ્વલ દ્ધનઞ્જયાહુતીકૃતપ્રચણ્ડપઞ્ચસાયકે ।
ધરાધરેન્દ્રનન્दिनीકુચાગ્રચિત્રપત્રક પ્રકલ્પનૈકશિલ્પિનિ ત્રિલોચને રતિર્મમ ॥૭॥

નવીનમેઘમણ્ડલી નિરુદ્ધદુર્ધરસફુરત્ કુહૂનિશીથિનીતમઃ પ્રબન્ધબદ્ધકન્ધરઃ ।
નિલિમ્પનિર્ઝરીધરસ્તનોતુ કૃત્તિસિન્ધુરઃ કલાનિધાનબન્ધુરઃ શ્રિયં જગદ્ધુરન્ધરઃ ॥૮॥

પ્રફુલ્લનીલપઙ્કજપ્રપઞ્ચકાલિમપ્રભા વલમ્બિકણ્ઠકન્દલીરુચિપ્રબદ્ધકન્ધરમ્ ।
સ્મરચ્છિદં પુરચ્છિદં ભવચ્છિદં મખચ્છિદં ગજચ્છિદાન્ધકચ્છિદં તમન્તકચ્છિદં ભજે ॥૯॥

અગર્વ સર્વમઙ્ગલાકલાકદમ્બમઞ્જરી રસપ્રવાહમાધુરી વિજૃમ્ભણામધુવ્રતમ્ ।
સ્મરાન્તકં પુરાન્તકં ભવાન્તકં મખાન્તકં ગજાન્તકાન્ધકાન્તકં તમન્તકાન્તકં ભજે ॥૧૦॥

જયત્વદભ્રવિભ્રમભ્રમદ્ભુજઙ્ગમશ્વસ દ્વિનિર્ગમત્ક્રમસ્ફુરત્કરાલભાલહવ્યવાટ્ ।
ધિમિદ્ધિમિદ્ધિમિધ્વનન્મૃદઙ્ગતુઙ્ગમઙ્ગલ ધ્વનિક્રમપ્રવર્તિત પ્રચણ્ડતાણ્ડવઃ શિવઃ ॥૧૧॥

દૃષદ્વિચિત્રતલ્પયોર્ભુજઙ્ગમૌક્તિકસ્રજોર્ ગરિષ્ઠરત્નલોષ્ઠયોઃ સુહૃદ્વિપક્ષપક્ષયોઃ ।
તૃણારવિન્દચક્ષુષોઃ પ્રજામહીમહેન્દ્રયોઃ સમં પ્રવ્રિતિક: કદા સદાશિવં ભજામ્યહમ્ ॥૧૨॥

કદા નિલિમ્પનિર્ઝરીનિકુઞ્જકોટરે વસન્ વિમુક્તદુર્મતિઃ સદા શિરઃ સ્થમઞ્જલિં વહન્ ।
વિમુક્તલોલલોચનો લલામભાલલગ્નકઃ શિવેતિ મંત્રમુચ્ચરન્ કદા સુખી ભવામ્યહમ્ ॥૧૩॥

નિલિમ્પ નાથનાગરી કદમ્બ મૌલમલ્લિકા- નિગુમ્ફનિર્ભક્ષરન્મ ધૂષ્ણિકામનોહરઃ ।
તનોતુ નો મનોમુદં વિનોદિનીંમહનિશં પરિશ્રય પરં પદં તદઙ્ગજત્વિષાં ચયઃ ॥૧૪॥

પ્રચણ્ડ વાડવાનલ પ્રભાશુભપ્રચારણી મહાષ્ટસિદ્ધિકામિની જનાવહૂત જલ્પના ।
વિમુક્ત વામ લોચનો વિવાહકાલિકધ્વનિઃ  શિવેતિ મંત્રભૂષગો જગજ્જયાય જાયતામ્ ॥૧૫॥

ઇમં હિ નિત્યમેવમુક્તમુત્તમોત્તમં સ્તવં પઠન્સ્મરન્બ્રુવન્નરો વિશુદ્ધિમેતિસંતતમ્ ।
હરે ગુરૌ સુભક્તિમાશુ યાતિ નાન્યથા ગતિં વિમોહનં હિ દેહિનાં સુશઙ્કરસ્ય ચિંતનમ્ ॥૧૬॥

પૂજાવસાનસમયે દશવક્ત્રગીતં યઃ શમ્ભુપૂજનપરં પઠતિ પ્રદોષે ।
તસ્ય સ્થિરાં રથગજેન્દ્રતુરઙ્ગયુક્તાં લક્ષ્મીં સદૈવ સુમુખિં પ્રદદાતિ શમ્ભુઃ ॥૧૭॥