કર્ણ દાનવીર કથા – અધ્યાય 7: કર્ણનું મૃત્યુ અને વારસો

કર્ણનું મૃત્યુ અને વારસો

કુન્તીની પ્રાર્થના પછી, કર્ણનું હૃદય ભાવનાઓના સાગરમાં ડૂબી ગયું હતું. તેણે પોતાની માતાને વચન તો આપી દીધું હતું, પરંતુ અર્જુન પ્રત્યે યુદ્ધમાં પોતાની પૂરી શક્તિ લગાવવાનો સંકલ્પ હજુ પણ દ્રઢ હતો. કુરુક્ષેત્રનું યુદ્ધભૂમિ હવે કર્ણ અને અર્જુનના અંતિમ મુકાબલાનું સાક્ષી બનવા માટે તૈયાર હતું. સૂર્ય અસ્ત થવાનો હતો, અને વાતાવરણમાં એક અજીબ શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી, જાણે પ્રકૃતિ પણ આ મહાયુદ્ધના અંતની પ્રતીક્ષા કરી રહી હોય.

અંતિમ યુદ્ધનો આરંભ

પ્રભાત થતાં જ શંખનાદ ગુંજ્યો અને કર્ણ પોતાના રથ પર સવાર થઈને અર્જુનની સામે આવીને ઊભો રહ્યો. બંને જ મહારથી હતા, જેમણે પોતાની વીરતા અને પરાક્રમથી ત્રણેય લોકમાં ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી હતી. અર્જુનના ગાંડિવ ધનુષમાંથી નીકળતા બાણોનો ઉત્તર કર્ણ પોતાના વિજય ધનુષથી આપી રહ્યો હતો. રથોના પૈડાં ગરજી રહ્યા હતા, અને હવામાં બાણોની સનસનાટી વ્યાપ્ત હતી. કર્ણ અને અર્જુન બંને એકબીજા પર ઘાતક પ્રહાર કરી રહ્યા હતા, જાણે મૃત્યુ જ તેમનું આલિંગન કરવા આતુર હોય.

કર્ણે મનમાં વિચાર્યું, "આજે કાં તો અર્જુનનો અંત થશે, અથવા મારો. માતાને આપેલું વચન પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ ધર્મયુદ્ધમાં હું મારી પૂરી શક્તિ લગાવી દઈશ." અર્જુન પણ પૂર્ણ મનોયોગથી યુદ્ધ કરી રહ્યો હતો, તેને ખબર હતી કે કર્ણ સામાન્ય યોદ્ધા નથી.

રથનું પૈડું ધસી ગયું

યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું કે અચાનક કર્ણના રથનું એક પૈડું ધરતીમાં ધસી ગયું. કર્ણ લાચાર થઈ ગયો અને તેણે અર્જુન પાસે યુદ્ધ રોકવાની વિનંતી કરી. ધર્મ અનુસાર, નિઃશસ્ત્ર અથવા મુસીબતમાં ફસાયેલા યોદ્ધા પર પ્રહાર કરવો અનુચિત હતું. કર્ણે અર્જુનને કહ્યું, "હે અર્જુન, ધર્મયુદ્ધનું પાલન કર! મારો રથ ધરતીમાં ધસી ગયો છે, મને પૈડું કાઢવાનો સમય આપ. ત્યાં સુધી તું બાણોનો પ્રહાર ન કર."

અર્જુન દ્વિધામાં પડી ગયો. તેને કૃષ્ણના માર્ગદર્શનની જરૂર હતી. કૃષ્ણે અર્જુનને યાદ અપાવ્યું કે કર્ણે પોતાના જીવનમાં ઘણા અધર્મ કર્યા છે, દ્રૌપદીનો અપમાન અને અભિમન્યુનો વધ તેમાંના કેટલાક હતા. સૂર્યદેવ કર્ણની આ પરિસ્થિતિથી અત્યંત દુઃખી હતા, પરંતુ તેઓ નિયતિના બંધનથી બંધાયેલા હતા. તેમણે મનમાં કર્ણને શક્તિ અને ધૈર્ય પ્રદાન કરવાની પ્રાર્થના કરી જેથી તે ધર્મનું પાલન કરતાં મૃત્યુને સ્વીકારી શકે.

કર્ણનું મૃત્યુ અને યશ

કૃષ્ણના સંકેત પર અર્જુને પોતાના ગાંડિવમાંથી એક બાણ કાઢ્યું અને કર્ણની તરફ સંધાન કર્યું. બાણ કર્ણના ગળાને ચીરતું નીકળી ગયું. કર્ણનું સૂર્ય સમાન તેજસ્વી શરીર ધરાશાયી થઈ ગયું. તેની મૃત્યુથી યુદ્ધભૂમિમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. કર્ણની મૃત્યુથી દેવતાઓએ પણ પુષ્પ વર્ષા કરી. કર્ણ ખરેખર દાનવીર હતો અને તેણે પોતાનું સર્વસ્વ દાન કરી દીધું - અહીં સુધી કે જીવન પણ. તેની મૃત્યુ પછી, કૃષ્ણે અર્જુનને જણાવ્યું કે કર્ણ કેટલો મહાન યોદ્ધા અને દાની હતો.

કર્ણની મૃત્યુ એક યુગનો અંત હતો, પરંતુ તેનો યશ યુગો-યુગો સુધી અમર રહેશે. દાનવીર કર્ણના રૂપમાં તે હંમેશા યાદ કરવામાં આવશે. તેની કહાણી આપણને શીખવે છે કે ધર્મ અને સત્યના માર્ગ પર ચાલવું કેટલું મહત્વપૂર્ણ છે, ભલે પરિસ્થિતિઓ કેટલી પણ કઠિન કેમ ન હોય. હવે આગળની કહાણીમાં પાંડવોનું રાજ્ય સ્થાપિત થશે અને ધર્મની સ્થાપના થશે.