દ્રૌપદી વસ્ત્રહરણ કથા – અધ્યાય ૬: રિયામતો અને વનવાસનો આદેશ

સવલતો અને વનવાસનો આદેશ

ભીમની ભયાનક પ્રતિજ્ઞા અને દ્રૌપદીના અપમાનથી કૌરવ સભામાં ભયનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું હતું. ધૃતરાષ્ટ્ર, પુત્રમોહમાં આંધળા હોવા છતાં, તે વિનાશકારી પરિસ્થિતિને સમજી ગયા હતા જે હવે દ્વાર પર ઊભી હતી. ગાંધારીએ પણ આંખ પર પટ્ટી બાંધીને ધૃતરાષ્ટ્રને સંકેત આપ્યો કે હવે કંઈક શાંત કરવું જરૂરી છે.

ધૃતરાષ્ટ્રની સવલતો

મહારાણી ગાંધારીના શાંત સંકેતો અને પોતાના પુત્રો પર આવનારા સંકટને સમજીને ધૃતરાષ્ટ્ર આસન પરથી ઊભા થઈને બોલ્યા, "બસ! હવે નહીં! આ સભા હવે અહીં સમાપ્ત થાય છે." સભામાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. ધૃતરાષ્ટ્રએ યુધિષ્ઠિરને સંબોધતા કહ્યું, "હે યુધિષ્ઠિર, તેં જે કંઈ પણ હાર્યું છે, તે બધું હું તને પાછું આપું છું. તારું રાજ્ય, તારાં શસ્ત્રો, તારાં સેવકો, દાસી, બધું જ પાછું લઈ લે. હવે તું તારા ભાઈઓ અને પત્ની સાથે સન્માનપૂર્વક ઇન્દ્રપ્રસ્થ પાછો જા." ધૃતરાષ્ટ્રના અવાજમાં પશ્ચાત્તાપ અને ભય બંનેનું મિશ્રણ હતું. તેમણે પોતાની તરફથી પરિસ્થિતિને શાંત કરવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો. દ્રૌપદીની આંખોમાં આંસુ હતાં—આ અપમાનજનક પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો આ એક રસ્તો હતો.

યુધિષ્ઠિરે શાંત સ્વરમાં જવાબ આપ્યો, "આપણી આજ્ઞા શિરોધાર્ય છે, મહારાજ. અમે આપના નિર્ણયનું સન્માન કરીએ છીએ અને ઇન્દ્રપ્રસ્થ પાછા ફરવા માટે તૈયાર છીએ." પરંતુ શકુનિના ચહેરા પર ક્રોધ સ્પષ્ટ હતો. દુર્યોધન પણ ગુસ્સે થઈ ગયો.

ફરીથી જુગારની રમત

દુર્યોધનને સહન ન થયું કે પાંડવો આટલી સરળતાથી નીકળી જાય. તેણે ધૃતરાષ્ટ્રના કાનમાં ગણગણાટ કર્યો, "પિતાજી, આ તો હારીને પણ જીતી ગયા! જો પાંડવો પાછા ફર્યા તો તેઓ ચોક્કસપણે સેના એકઠી કરશે અને આપણા પર આક્રમણ કરશે. આપણે તેમને એક બીજી તક આપવી જોઈએ! એક અંતિમ દાવ!" ધૃતરાષ્ટ્ર, પુત્રમોહમાં બંધાયેલા હોવાને કારણે, ફરીથી નબળા પડી ગયા. શકુનિએ એક બીજી ચાલ ચાલી. તેણે યુધિષ્ઠિરને એક અંતિમ રમતનો પ્રસ્તાવ આપ્યો. નિયમ એ હતો કે જે પણ હારશે, તે બાર વર્ષનો વનવાસ અને એક વર્ષનો અજ્ઞાતવાસ ભોગવશે. અજ્ઞાતવાસમાં પકડાઈ જવા પર તેમને ફરીથી બાર વર્ષનો વનવાસ ભોગવવો પડશે.

યુધિષ્ઠિર, પોતાના દુર્ભાગ્યને જાણતા હોવા છતાં, જુગારની લત અને ક્ષત્રિય ધર્મના પાલનને કારણે ના પાડી શક્યા નહીં. શકુનિએ પાસા ફેંક્યા અને ફરીથી પાંડવો હારી ગયા. પાંડવોના ભાગ્યમાં ફરીથી સંકટ ઘેરું બન્યું. દ્રૌપદીનું હૃદય ભયથી ધ્રુજી ઉઠ્યું, પરંતુ કૃષ્ણની કૃપા પર તેને પૂર્ણ વિશ્વાસ હતો. કૃષ્ણે દ્રૌપદીના મનમાં શાંતિ સ્થાપિત કરી.

વનવાસનો આદેશ

યુધિષ્ઠિરે પોતાના ભાઈઓ અને દ્રૌપદી સાથે, ધૃતરાષ્ટ્ર અને સમગ્ર સભાને પ્રણામ કર્યા. ભારે મનથી, તેમણે પોતાના વનવાસની યાત્રાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી. ભીમના ક્રોધને અર્જુને શાંત કર્યો. નકુલ અને સહદેવ મૌન હતા, જાણે તેમનું ભાગ્ય જ હણાઈ ગયું હોય. દ્રૌપદી, દ્રઢ સંકલ્પ લઈને, બધાની સાથે વનની તરફ ચાલી. તેમનું મન ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતાઓથી ભરેલું હતું, પરંતુ કૃષ્ણ પર અતૂટ વિશ્વાસ તેમને શક્તિ આપી રહ્યો હતો. આ વનવાસ, પાંડવોના જીવનનો એક નિર્ણાયક વળાંક હતો, જે તેમને ધર્મ તરફ વધુને વધુ અગ્રસર કરવાના હતો.