રાધા કૃષ્ણ પ્રેમ કથા – અધ્યાય 9: કૃષ્ણનું દેહત્યાગ

કૃષ્ણનું દેહત્યાગ

મહાભારતના યુદ્ધની સમાપ્તિ પછી, એક યુગ સમાપ્ત થઈ ગયો હતો. ધર્મની સ્થાપના તો થઈ, પરંતુ તે સ્થાપનામાં અસંખ્ય પ્રાણોની આહુતિ લાગી. દ્વારકામાં એક વિચિત્ર શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી, જાણે કોઈ તોફાન આવતા પહેલાની શાંતિ હોય. કૃષ્ણ, તે શાંતિની વચ્ચે પણ, ભવિષ્યના સંકેત જોઈ રહ્યા હતા. તેમને ખબર હતી, તેમનો સમય હવે નજીક છે.

વનમાં અંતિમ વિશ્રામ

દ્વારકાથી દૂર, પ્રભાસ ક્ષેત્રના વનમાં, કૃષ્ણ એકાંતમાં બેઠા હતા. તેમની દેહ વૃદ્ધાવસ્થા તરફ અગ્રેસર હતી, પરંતુ તેમની આંખોમાં તે જ તેજ, તે જ કરુણા વ્યાપ્ત હતી. વનમાં શાંતિ હતી, પક્ષીઓનો કલરવ હતો, અને શીતળ હવા ચાલી રહી હતી. કૃષ્ણે પોતાની આંખો બંધ કરી અને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેમને રાધાની યાદ આવી, તેમનો નિષ્કલંક પ્રેમ, તેમની અનંત પ્રતીક્ષા. મનથી જ તેમણે રાધા સાથે સંવાદ કર્યો, "રાધે, હવે મિલનની વેળા આવી ગઈ છે."

ત્યારે જ, એક ભીલ શિકારી, જરા, તે વનમાં ભટકી ગયો. તેણે દૂરથી ચમકતી એક આકૃતિ જોઈ. તેને લાગ્યું કે કોઈ હરણ બેઠું છે. જરાએ વિચાર્યા વગર, પોતાનું બાણ ચલાવ્યું.

એક બાણ, એક લીલા

બાણ સીધું કૃષ્ણના પગના તળિયામાં લાગ્યું. કૃષ્ણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને આંખો ખોલી. જરા પોતાની ભૂલ સમજી ગયો હતો. તે ભયભીત થઈને કૃષ્ણના ચરણોમાં પડી ગયો, "હે પ્રભુ, મારાથી બહુ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ. મને ક્ષમા કરો." કૃષ્ણે તેને ઉઠાવ્યો અને કહ્યું, "આ તો થવાનું હતું, જરા. આ મારી લીલાનો જ એક ભાગ છે. આમાં તારો કોઈ દોષ નથી." કૃષ્ણે પોતાનું શરીર ત્યાગવાનો નિશ્ચય કર્યો. આ દેહત્યાગની સાથે જ, કળિયુગનો આરંભ થવાનો હતો.

કૃષ્ણે પોતાની યોગમાયાથી પોતાના પ્રાણ ત્યાગી દીધા. તેમનું દિવ્ય તેજ આકાશમાં વિલીન થઈ ગયું. સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક શાંતિ છવાઈ ગઈ, જાણે સ્વયં પ્રકૃતિ પણ શોક મનાવી રહી હોય. દેવલોકથી પુષ્પોની વર્ષા થવા લાગી. કૃષ્ણનું દેહત્યાગ, ફક્ત દેહનો ત્યાગ નહોતો, પરંતુ એક યુગનો અંત હતો, અને એક નવા યુગનો આરંભ. આ તેમના પ્રેમ, તેમના ધર્મ, અને તેમની લીલાનું પ્રમાણ હતું. ઉદ્ધવ અને અન્ય પ્રિયજનો વિલાપ કરવા લાગ્યા. કૃષ્ણના માર્ગદર્શન અને પ્રેમ વગર આ સંસાર કેવો હશે? પણ તેમને ખબર હતી, કૃષ્ણ સદા તેમના હૃદયમાં રહેશે.

રાધાનું મિલન

જ્યારે રાધાને કૃષ્ણના દેહત્યાગના સમાચાર મળ્યા, તો તેમનું હૃદય વિદીર્ણ થઈ ગયું. તેમનું જીવન, કૃષ્ણના પ્રેમ વગર, અર્થહીન હતું. તે તે જ વનની તરફ ચાલી પડી, જ્યાં કૃષ્ણે પોતાનું શરીર ત્યાગ્યું હતું. રાધાએ કૃષ્ણના નામનો જાપ કર્યો, અને તેમની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહેવા લાગી. તેમની આત્મા, કૃષ્ણની આત્માને મળવા માટે આતુર હતી.

જેમ જ રાધા કૃષ્ણના પાર્થિવ શરીર પાસે પહોંચી, તેમનું શરીર ધીરે-ધીરે તેજમાં બદલવા લાગ્યું. રાધા, કૃષ્ણના પ્રેમમાં, કૃષ્ણમાં જ વિલીન થઈ ગઈ. આ પ્રેમની પરાકાષ્ઠા હતી, જ્યાં પ્રેમી અને પ્રેમિકા એક થઈ જાય છે, જ્યાં કોઈ ભેદ નથી રહેતો, ફક્ત પ્રેમ જ શેષ રહે છે. આ પ્રેમ અને ધર્મની વિજય હતી. કૃષ્ણ અને રાધાનો પ્રેમ અમર છે, અને હંમેશા અમર રહેશે.