અધિક માસ (પુરુષોત્તમ માસ) શું છે
અધિક માસ શું છે
અધિક માસ એક વધારાનો ચંદ્ર માસ છે જે હિંદુ પંચાંગમાં આશરે દર 32.5 મહિને (લગભગ દર ત્રીજા વર્ષે) ઉમેરાય છે. ચંદ્ર વર્ષ સૌર વર્ષ કરતાં આશરે 11 દિવસ ટૂંકું હોય છે; આ તફાવત સંતુલિત કરવા આ માસ આવે છે, જેથી પર્વ પોતાની ઋતુમાં રહે.
કેવી રીતે નક્કી થાય
જે ચંદ્ર માસમાં સૂર્યની કોઈ સંક્રાંતિ (એક રાશિમાંથી બીજીમાં પ્રવેશ) ન થાય, તે અધિક માસ કહેવાય. તેનાથી ઉલટું જે માસમાં બે સંક્રાંતિ આવે, તે ક્ષય માસ કહેવાય (ખૂબ દુર્લભ).
નામ અને મહત્ત્વ
ભગવાન વિષ્ણુએ આ ઉપેક્ષિત માસને પોતે અપનાવીને તેને "પુરુષોત્તમ માસ" નામ આપ્યું. તેને મલમાસ પણ કહે છે. આ માસમાં જપ, દાન, તીર્થ યાત્રા અને વિષ્ણુ ઉપાસનાનું વિશેષ ફળ મનાય છે.
કયા કાર્યોથી બચવું
અધિક માસમાં વિવાહ, ગૃહપ્રવેશ, મુંડન, નામકરણ, નવા વાહન કે સંપત્તિની ખરીદી અને અન્ય માંગલિક શુભ કાર્યો કરાતા નથી. નિત્ય પૂજા, વ્રત અને પહેલેથી ચાલતા કાર્યો ચાલુ રાખી શકાય.
⚠️ આ માહિતી પરંપરાગત પંચાંગ ગણતરી પર આધારિત છે અને સામાન્ય માર્ગદર્શન માટે છે. વિવાહ, ગૃહપ્રવેશ જેવા મહત્ત્વના કાર્યો માટે યોગ્ય પંડિત કે આચાર્ય પાસેથી મુહૂર્તની પુષ્ટિ કરાવો. શહેર પ્રમાણે સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્ત બદલાતાં સમય થોડો આગળ-પાછળ થઈ શકે છે.